BẪY THUCYDIDES TRONG CẠNH TRANH MỸ - TRUNG QUỐC: HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO ĐỔI MỚI SÁNG TẠO, CHUYỂN ĐỔI SỐ CỦA VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.62829/Từ khóa:
Bẫy Thucydides; chính trị quốc tế; cạnh tranh Mỹ - Trung Quốc; đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; Việt Nam;Lượt tải xuống
Đã xuất bản
Số tạp chí
Chuyên mục
Cách trích dẫn
Tóm tắt
Cạnh tranh chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đang làm gia tăng các tranh luận học thuật xoay quanh “Bẫy Thucydides” - điều kiện cấu trúc ở đó sự trỗi dậy của một cường quốc mới thách thức vị thế của cường quốc thống trị. Bài viết này vận dụng ba cách tiếp cận lý thuyết chính trong quan hệ quốc tế (chủ nghĩa hiện thực, chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa kiến tạo) để phân tích bản chất và động lực của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc trong bối cảnh kinh tế số và công nghệ cao. Theo đó, bài viết này tập trung đánh giá các tác động đa chiều đối với Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hơn thế, đòi hỏi Việt Nam có thể tận dụng cơ hội từ tái cấu trúc chuỗi cung ứng và cạnh tranh công nghệ, đồng thời đối mặt với các rủi ro về phụ thuộc công nghệ và phân mảnh thể chế số. Bài viết đề xuất một cách tiếp cận chính sách kết hợp giữa đa dạng hóa, tăng cường năng lực nội sinh và hội nhập thể chế nhằm tối ưu hóa lợi ích quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn.
Tài liệu tham khảo
/ Strategy International. (2018). The “Thucydides Trap” and the Republic of Cyprus energy security. Strategy International https://strategyinternational. org/2018/05/23/the-thucydides-trap-and-therepublic-of-cyprus-energy-security/ 2/ Strategy International. (2018). The “Thucydides Trap” and the Republic of Cyprus energy security. Strategy International https://strategyinternational. org/2018/05/23/the-thucydides-trap-and-therepublic-of-cyprus-energy-security/ 3/ Lê Hải Bình & Lý Thị Hải Yến. (2025). Chính trị học Đại cương (tr 320). Hà Nội. NXB Khoa học xã hội. 4/ Lê Hải Bình & Lý Thị Hải Yến. (2025). Chính trị học Đại cương. (tr.334). Hà Nội. NXB Khoa học xã hội. 5/ Theo Antunes, S., & Camisão, I. (2018). Introducing realism in international relations theory. E-International Relations. https://www.eir.info/2018/02/27/introducing-realism-ininternational-relations-theory/ và Lê Hải Bình & Lý Thị Hải Yến. (2025). Chính trị học Đại cương. Hà Nội. NXB Khoa học xã hội. tr.308-310. 6/ Modebadze, V. (2020). US-China rivalry for global hegemony. Journal of Liberty and International Affairs, 6(2), 167–173. https://doi.org/10.47305/ jlia2020167m 7/ Lê Hải Bình & Lý Thị Hải Yến. (2025). Chính trị học Đại cương. (tr.311). Hà Nội. NXB Khoa học xã hội. 8/ Lê Hải Bình & Lý Thị Hải Yến. (2025). Chính trị học Đại cương. (tr.312). Hà Nội. NXB Khoa học xã hội. 9/ Ikenberry, G. J. (2009). Liberalism in a realist world. International Studies, 46(1–2), 203–219. https://doi.org/10.1177/002088171004600213 10/ Groitl, G. (2023). China’s dream: Constructive revisionism for great rejuvenation. In Springer eBooks (pp. 371–427). https://doi.org/10.1007/978- 3-031-18659-2_9 11/ Rachman, G. (2017). Destined for war? China, America and the Thucydides trap. Financial Times. https://www.ft.com/content/0e1ac020-1490-11e7- b0c1-37e417ee6c76 12/ Organski, A. F. K. (1968). World politics. New York. Alfred A. Knopf. 13/ Trương Minh Huy Vũ. (2016). Thuyết chuyển đổi quyền lực (Power transition theory). Nghiên cứu Quốc tế. https://nghiencuuquocte.org/2016/06/18/ thuyet-chuyen-doi-quyen-luc-power-transitiontheory/ 14/ Trần Bách Hiếu, & Đinh Trần Yến Nhi. (2023). Cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung trong lĩnh vực chất bán dẫn: Thực trạng và xu hướng trong tương lai. Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn, 9(1), 117–133. https://doi.org/10.33100/ tckhxhnv9.1.TranBachHieu-DinhTranYenNhi 15/ Semiconductor Industry Association, n.d. https:// www.semiconductors.org/ 16/ Nguyễn Việt Lâm, & Lê Trung Kiên. (2021). Cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung Quốc. Hà Nội. NXB Chính trị Quốc gia Sự thật. 17/ Hà Anh Tuấn, Trương Đức Cường, & Nguyễn Cao Hùng, (2026), Vũ khí hóa sự phụ thuộc lẫn nhau: Trường hợp đất hiếm trong cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung, Tạp chí Cộng sản. 18/ Thucydides. (1972). History of the Peloponnesian war (R. Warner, Trans.). London. Penguin Books.
https://www.eir.info/2018/02/27/introducing-realism-ininternational-relations-theory/ và Lê Hải Bình & Lý Thị Hải Yến. (2025). Chính trị học Đại cương. Hà Nội. NXB Khoa học xã hội. tr.308-310. 6/ Modebadze, V. (2020). US-China rivalry for global hegemony. Journal of Liberty and International Affairs, 6(2), 167–173. https://doi.org/10.47305/ jlia2020167m 7/ Lê Hải Bình & Lý Thị Hải Yến. (2025). Chính trị học Đại cương. (tr.311). Hà Nội. NXB Khoa học xã hội. 8/ Lê Hải Bình & Lý Thị Hải Yến. (2025). Chính trị học Đại cương. (tr.312). Hà Nội. NXB Khoa học xã hội. 9/ Ikenberry, G. J. (2009). Liberalism in a realist world. International Studies, 46(1–2), 203–219. https://doi.org/10.1177/002088171004600213 10/ Groitl, G. (2023). China’s dream: Constructive revisionism for great rejuvenation. In Springer eBooks (pp. 371–427). https://doi.org/10.1007/978- 3-031-18659-2_9 11/ Rachman, G. (2017). Destined for war? China, America and the Thucydides trap. Financial Times. https://www.ft.com/content/0e1ac020-1490-11e7- b0c1-37e417ee6c76 12/ Organski, A. F. K. (1968). World politics. New York. Alfred A. Knopf. 13/ Trương Minh Huy Vũ. (2016). Thuyết chuyển đổi quyền lực (Power transition theory). Nghiên cứu Quốc tế. https://nghiencuuquocte.org/2016/06/18/ thuyet-chuyen-doi-quyen-luc-power-transitiontheory/ 14/ Trần Bách Hiếu, & Đinh Trần Yến Nhi. (2023). Cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung trong lĩnh vực chất bán dẫn: Thực trạng và xu hướng trong tương lai. Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn, 9(1), 117–133. https://doi.org/10.33100/ tckhxhnv9.1.TranBachHieu-DinhTranYenNhi 15/ Semiconductor Industry Association, n.d. https:// www.semiconductors.org/ 16/ Nguyễn Việt Lâm, & Lê Trung Kiên. (2021). Cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung Quốc. Hà Nội. NXB Chính trị Quốc gia Sự thật. 17/ Hà Anh Tuấn, Trương Đức Cường, & Nguyễn Cao Hùng, (2026), Vũ khí hóa sự phụ thuộc lẫn nhau: Trường hợp đất hiếm trong cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung, Tạp chí Cộng sản. 18/ Thucydides. (1972). History of the Peloponnesian war (R. Warner, Trans.). London. Penguin Books.">
